Lapland en Noord-Noorwegen

Potvissen

Welkom!
Rovaniemi (Finland) - Äkäslompolo
Äkäslompolo
Äkäslompolo - Abisko (Zweden)
Abisko
Abisko - Svolvaer (Noorwegen): Lofoten
Svolvaer, Lofoten
Svolvaer - Bleik - Andenes
Andenes: walvissen
Andenes
Andenes - Tromso
Tromso
Tromso - Alta
Alta - Honningsvag (Skipsfjorden): Noordkaap
Honningsvag: Gjesvaer vogelsafari
Honningsvag (N) - Kiilopää (Fin)
Kiilopää: NP Urho Kekkonen
Kiilopää
Kiilopää - Rovaniemi - Helsinki - Nierswalde
contact
links

potvis.jpg

download geluid potvis x1

download geluid potvis x2

Potvis

Beschrijving
Zeer grote, cilindrische kop, die meer dan een derde van de lichaamslengte beslaat. Smalle onderkaken, die ieder 20-30 puntige tanden hebben, welke tot 20 cm lang zijn. Relatief los in het tandvlees van de bovenkaak zitten kleine rudimentaire tanden die niet functioneel zijn. De rugvin is vervangen door een serie lage bulten. De buikvinnen zijn klein. Het spuitgat zit aan de (linker)voorkant van de kop, dus niet bovenop de kop zoals bij alle andere walvissen.

Kleur
Donkergrijs; lichtgrijs aan de onderzijde.

Lengte
Mannetjes: 18 m, vrouwtjes; 12,5 m, pasgeborenen: 3,5 - 4,5 m.

Gewicht
Mannetjes tot ca. 50.000 kg. Pasgeborenen ongeveer 1.000 kg.

Verspreiding
Het merendeel van de oceanen en de Middellandse Zee; potvissen komen niet voor in halfafgesloten of ondiepe zeeën zoals de Oostzee en de Noordzee, behalve soms als dwaalgast.

Migratie
Sommige populaties zijn het hele jaar permanent aanwezig in de noordelijke poolzeeën. Grote groepen mannetjes migreren in de zomer vanuit lagere breedtegraden naar Arctische wateren, wellicht achter de inktvissen aanzwemmend, waarop zij jacht maken. Als zij in het late najaar naar het zuiden terugzwemmen, volgen kleine groepen de Noorse kustlijn, waarvan er af en toe enkele in de Noordzee terechtkomen, welke eigenlijk te ondiep voor ze is; als ze eenmaal in de zuidelijke Noordzee terechtkomen kunnen ze niet meer ontsnappen en stranden ze op de Deense, Duitse of Nederlandse kust.

Habitat
Potvissen hebben een voorkeur voor diepe wateren, dus komen ze meestal ver uit de kust voor; als zij dichter bij land komen is het water meer dan 200 m diep óf ze zijn ziek. In alle andere gevallen zijn het hoofdzakelijk oceaandieren, waarbij de mannetjes bijna alle temperaturen van extreem koud tot extreem warm kunnen weerstaan; vrouwtjes daarentegen, blijven in gebieden met een oppervlaktetemperatuur van minstens 15°C.

Voedsel
Overwegend inktvissen, maar ook vissen.

Foerageren
Potvissen kunnen ca. 90 minuten onder water blijven - het langst van alle walvissen - en ze zijn daardoor ook in staat het diepst te duiken, vaak tot diepten van 1100 m. Er zijn aanwijzingen dat de dieren tot een diepte van 2800 m kunnen duiken, waarbij de duiktijd kan oplopen tot twee uur.

Sociaal gedrag
Potvissen zijn het merendeel van hun leven óf in 'crèche-scholen' (volwassen vrouwtjes en mannelijke en vrouwelijke jongen) of 'vrijgezellenscholen' (mannetjes tussen 7 - 27 jaar oud). Oudere mannetjes leven alleen of in zeer kleine groepen en voegen zich uitsluitend bij de 'crèche-scholen' tijdens het voortplantingsseizoen; één mannetje kan leven met een groep van maximaal 30 vrouwtjes.

Geluiden
Communicatie geschiedt door middel van klikgeluiden.

Mobiliteit 
Een potvis kan gedeeltelijk uit het water springen en met zijn staart op het wateroppervlak slaan.

Volwassenheid
Vrouwtjes zijn na 8 à 11 jaar volwassen, mannetjes na ongeveer 10 jaar, maar ze paren pas als ze 18 - 20 jaar oud zijn.

Voortplantingscapaciteit
Jongen worden elke 3 - 6 jaar geboren. De draagtijd is 14 - 15 maanden.

Zoogtijd
Jongen worden gedurende ongeveer 18 maanden gezoogd, maar drinken ook daarna nog af en toe bij hun moeder.

Levensverwachting
Circa. 70 jaar.

Predatie en competitie
Er wordt vanuit gegaan dat potvissen weinig last hebben van predatie of competitie van andere zeebewoners.

Bedreigingen
Potvissen worden al meer dan 400 jaar gericht bejaagd, vooral voor de olie, die gemaakt wordt van het onderhuidse vet (blubber), en voor de wasachtige substantie in de kop - bekend als walschot of spermaceti. Grijs amber - gewild in de parfumindustrie - is een product uit te darmen van sommige potvissen. Het zwarte, olieachtige potvisvlees wordt alleen door sommige gemeenschappen gegeten.
Toen de aantallen baleinwalvissen door commerciële walvisvaart afnamen, zijn Amerikaanse walvisvaarders overgestapt op de potvisjacht, die toen op hun beurt plaatselijk met uitsterven bedreigd werden. Door het verbod op commerciële walvisvaart in 1984, ging Japan door met de jacht op potvissen, onder het mom van wetenschappelijke doeleinden.
Andere bedreigingen zijn.: verstoring door mensen; chemische vervuiling (o.a. industrieel afval en olie); verdrinking in visnetten; aanvaring met grote schepen; opeten van zwerfvuil (plastics) in zee; en geluidsoverlast (seismische exploraties, sonar en andere bronnen).

Bescherming
Potvissen en andere walvissen vormen tegenwoordig een veel voorkomende toeristische attractie (walvisspotten). De potvis geniet inmiddels bescherming van:

·         de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC), die in 1971 besloot tot de eerste beschermingsmaatregelen; in 1984 werd uiteindelijk alle commerciële walvisvaart op Potvissen verboden.

·         IUCN Rode Lijst 2002: kwetsbaar.

·         Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES, Appendix I).

·         verscheidene nationale wetten.

·         EU Habitatrichtlijn, bijlage IV.

·         Bern Conventie Appendix III

·         Bonn (ook bekend als CMS) Conventie Appendix I & II

Aantallen
De populatie bestaat maximaal uit ca. 2 miljoen individuen; de populatie heeft zich hersteld na het verbod op de jacht op de soort.

Bron: natuurinformatie.nl

potvis2.jpg

download geluid potvis x1

download geluid potvis x2

582a.jpg

De site 'Lapland en Noord-Noorwegen' is onderdeel van 'Passie voor reizen'.
 
Op 'Passie voor reizen' vind je ook reissites over bijvoorbeeld Thailand, Cuba, Madagaskar, Oeganda, Mexico, Gambia, Tibet, China, Nepal, Rajasthan, Cyprus, Jordanië en Lapland.
 
Breng ook eens een bezoek aan managementmodellen of projectmanagement.